بررسی تأثیر تاریخ کاشت و تراکم بر عملکرد دانه و اجزاء عملکرد گندم نان در شرایط دیم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

چکیده

تاریخ کاشت و تراکم از عوامل زراعی تعیین کننده عملکرد بهینه گیاهان زراعی هستند بنابراین آزمایشی جهت تعیین تاریخ کاشت و تراکم مناسب در ژنوتیپ‌های پیشرفته گندم نان در شرایط دیم اجرا گردید. این بررسی در قالب آزمایش فاکتوریل و طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم سرارود- کرمانشاه طی سه سال زراعی از 86-1385 تا 88-1387  اجرا گردید. فاکتورها شامل تاریخ کاشت با دو سطح (قبل از بارندگی مؤثر و بعد از بارندگی مؤثر)، تراکم با سه سطح (250، 400 و 550 بذر در متر مربع) و ژنوتیپ با چهار سطح (V1: Ww33G/Vee"S"//Mrn/4/HD2172/Bloudan //Azd/3/San/Ald"s"//Avd،V2 : (ریژاو)PATO/CAL/3/7C//BB/CNO/5/ CAL//CNO ،V3  : (اوحدی)14 Gene bank و V4: سرداری) بودند. نتایج نشان داد که در سال با تنش خشکی شدیدتر، اثر عامل‌های تاریخ کاشت و تراکم و اثر مقابل آنها با ژنوتیپ‌ بر عملکرد دانه و اجزاء عملکرد گندم قابل ملاحظه می‌باشد. با در نظر گرفتن عملکرد دانه بطور کلی تاریخ کاشت قبل از بارندگی مؤثر در کرمانشاه توصیه می‌گردد و با توجه به عدم اثر معنی‌دار تراکم بر عملکرد دانه میزان بذر 400-250 بذر در متر مربع می‌تواند استفاده شود. بررسی میانگین عملکرد ژنوتیپ‌ها در سال‌های آزمایش نشان داد که رقم ریژاو در سال‌های خوب ژنوتیپ برتر و در سال‌های خشک عملکرد قابل قبول در مقایسه با رقم شاهد سرداری داشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study on effect of seed density and planting date on yield and yield components of bread wheat in dry land conditions

نویسنده [English]

  • A. Abdulahi
Dryland Agricultural Research Sub-Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran
چکیده [English]

Planting date and plant density are effective factors for optimum yield. Hence, an experiment was conducted to determining the best planting date and plant density of advanced genotypes of bread wheat in dryland conditions. The experiment was conducted in factorial based on randomized complete block design with four replications in Sararood research station (Kermanshah) during three cropping seasons 2006-2009. The treatments were planting date with 2 levels (before and after effective rainfall), plant density with 3 levels (250,400 and 550 seed/m2) and 4 bread wheat genotypes (Ww33G/Vee"S"//Mrn/4/HD2172/Bloudan, Rizhaw, Awhadi and Sardari). The results showed that under intense drought stress, the effects of plant density, and planting date and their interactions with genotypes were significant on grain yield and its components. Planting before effective rainfall is recommended in Kermanshah along with 250-400 seed/m2. According to mean yield, Rizhav variety had better performance than Sardari especially under severe drought conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Planting date
  • ‍Plant density
  • Dryland
  • Grain yield
  • Bread wheat